Yerin fırlanması dayanırmı? – Qlobal istiləşmənin gözlənilməz təsiri

Alimlər Yerin öz oxu ətrafında fırlanmasının son 3,6 milyon ildə ən yavaş sürətlə ləngidiyini bildirirlər. Bu fenomen qlobal istiləşmə və buzlaqların əriməsi ilə əlaqələndirilir.

Minval.info xəbər verir ki, “Journal of Geophysical Research: Solid Earth” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, tədqiqatçılar qədim dəniz canlılarının fosilləşmiş qabıqlarını analiz edərək sutkanın uzunluğundakı dəyişiklikləri bərpa ediblər.

Bu tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, Yerin fırlanması yalnız bir dəfə, təxminən 2 milyon il əvvəl, 2000–2020-ci illərdəki tempə yaxın sürətlə ləngiyib. Hazırkı sürətli ləngimə isə əsasən qlobal istiləşmə və buzlaqların əriməsi ilə izah edilir.

Oğuzda parkın kədərli aqibəti: Sevimli məkandan xarabalığa doğru yolçuluq

ƏLAQƏLİ

Bunu da oxu

Oğuzda parkın kədərli aqibəti: Sevimli məkandan xarabalığa doğru yolçuluq

12.08.2026 - 18:41

Qrenlandiya, Antarktida və dağlıq ərazilərdəki buzların əriməsi nəticəsində böyük miqdarda su okeanlara axır. Su qütblərdən ekvatora doğru yayıldıqca Yerin kütləsi yenidən paylanır və planetin fırlanması bir qədər zəifləyir.

2000–2020-ci illərdə iqlim dəyişikliyinin təsiri ilə sutkanın uzunluğu hər əsrdə təxminən 1,33 millisaniyə artıb. Əgər istixana qazlarının emissiyası bu səviyyədə davam edərsə, 2080-ci ilə qədər bu təsir Ayın təsirini belə üstələyə bilər və sutkanın uzunluğundakı artım hər əsrdə 2,62 millisaniyəyə çata bilər.

Alimlər qeyd edirlər ki, bu dəyişiklik insanların gündəlik həyatına və sağlamlığına təsir edəcək qədər böyük deyil. Lakin GPS, peyk naviqasiyası və kosmik texnologiyalar kimi yüksək dəqiqlik tələb edən sistemlər üçün millisaniyəlik fərqlər əhəmiyyət daşıya bilər.