Gecə yemək kökəldir, yoxsa sadəcə vaxt məsələsidir? – Araşdırmalar nə deyir?

Gecə saatlarında yemək yeməyin çəki artımına təsiri ilə bağlı müzakirələr davam edir. Bir tərəfdən, gecə yeməyin kökəlməyə səbəb olduğu düşünülür, digər tərəfdən isə əsas məsələ gün ərzində qəbul edilən ümumi kalorinin miqdarıdır. Bəs bu məsələdə həqiqət nədir?

Minval.info xəbər verir ki, çəki artımının əsas səbəbi qəbul edilən enerjinin sərf edilən enerjidən çox olmasıdır. Yəni gün ərzində ehtiyacdan artıq kalori qəbul edilərsə, bu kalorilərin hansı saatda qəbul edilməsi əhəmiyyətli deyil. Lakin gecə yeməyin tamamilə əhəmiyyətsiz olduğunu demək də doğru olmaz.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, yeməyin vaxtı orqanizmin enerji mübadiləsinə təsir edə bilər. İnsan bədəni 24 saatlıq bioloji ritmə uyğun işləyir və gecə saatlarında qidalanma bu ritmlə ziddiyyət yarada bilər. 2022-ci ildə yayımlanan bir elmi icmalda gecə qidalanmanın maddələr mübadiləsinə və iştahı tənzimləyən hormonlara təsir edə biləcəyi qeyd olunur. Bu da göstərir ki, problem yalnız gecə qəbul edilən kaloridə deyil, həm də bu kalorilərin hansı şəraitdə qəbul edilməsindədir.

Metro yollarında fasilə: Sərnişinlər üçün yeni avtobuslar dövrü başlayır

ƏLAQƏLİ

Bunu da oxu

Metro yollarında fasilə: Sərnişinlər üçün yeni avtobuslar dövrü başlayır

13.08.2026 - 15:22

Psixoloji faktorlar da gecə yeməyin artmasına səbəb ola bilər. Gün ərzində yorğun olan insanlar axşam saatlarında daha çox yeməyə meylli ola bilərlər. Stress və yuxusuzluq iştahanı artıraraq yüksək kalorili qidalara yönəlməyə səbəb ola bilər. Bu da uzun müddətdə çəki artımına gətirib çıxara bilər.

2024-cü ildə yayımlanan bir araşdırma, gün ərzində kalorilərin daha erkən saatlara paylanmasının müəyyən qədər daha çox çəki itkisi ilə əlaqəli olduğunu göstərib. Lakin bu təsirin nisbətən kiçik olduğu və sübutların qeyri-müəyyən olduğu vurğulanır. Yəni gecə yemək avtomatik olaraq kökəlməyə səbəb olmur.

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, bədənin maddələr mübadiləsi gün ərzində dəyişir. Məsələn, yeməyin termik effekti gecə saatlarında daha aşağı ola bilər. Gecə yemək qlükoza mübadiləsinə və insulin həssaslığına mənfi təsir göstərə bilər, xüsusilə yeməyin yatmağa çox yaxın qəbul edilməsi bu baxımdan daha çox diqqət çəkir. Lakin bu fərqlər, gündəlik kalori miqdarı eyni olduğu halda, gecə yeməyin mütləq kökəlməyə səbəb olacağı anlamına gəlmir.