Nobel kimya mükafatını Henri Kaqan və Kenso Soai qazandı

İsveç Kral Elmlər Akademiyası tərəfindən keçirilən mətbuat konfransında 2026-cı il Nobel Kimya Mükafatının qalibləri elan edildi. Bu ilki mükafat, “asimmetrik orqanik sintezdə xətti olmayan təsirlərin və otokatalizin kəşfi” ilə bağlı tədqiqatları üçün Fransa Paris-Sud Universitetindən 96 yaşlı Henri Kaqan və Yaponiyanın Tokio Elm Universitetindən 76 yaşlı Kenso Soaiyə verildi.

Minval.info xəbər verir ki, Kenso Soai mükafatı qazandığını alış-veriş etdiyi zaman öyrəndiyini bildirib. O, “Bugün həyatımın ən həyəcanlı günüdür, mükafatı Henri Kaqan ilə paylaşmaqdan məmnunam” deyə qeyd edib.

Mükafata layiq görülən tədqiqatın əhəmiyyəti böyükdür. Amin turşuları kimi bəzi molekullar bir-birinin güzgü əksi olan iki variantda mövcuddur, lakin canlı orqanizmlər bu güzgü əkslərindən yalnız birini ehtiva edir. Kaqan və Soai, bu növ kimyəvi asimmetriyanın necə yaranmış ola biləcəyini araşdırıblar.

Fransada yeni inqilab təhlükəsi: ölkə böhrana sürüklənir

ƏLAQƏLİ

Bunu da oxu

Fransada yeni inqilab təhlükəsi: ölkə böhrana sürüklənir

07.10.2026 - 16:36

Kaqan, kimyəvi reaksiyaları yönləndirmək üçün inkişaf etdirdiyi yeni metodla, bir-birinin güzgü əksi olan molekullardan birini daha yüksək nisbətdə əldə etməyə nail olub. Bu kəşf, dərmanlar, aroma, ətir və yeni materialların istehsalında istifadə olunan kimyəvi reaksiyaların inkişafında mühüm rol oynayır.

Soai isə yalnız bir güzgü əksinin yarandığı ilk kimyəvi reaksiyanı dizayn edib. “Soai reaksiyası” kimi tanınan bu metod, Akademiya tərəfindən indiyə qədər həyata keçirilən “ən diqqətçəkici kimya təcrübələrindən biri” kimi qiymətləndirilir.

Nobel Kimya Mükafatının qalibləri İsveç Kral Elmlər Akademiyası tərəfindən müəyyən edilir. Qaliblər, bir neçə nəfər olduqda, ümumilikdə 12 milyon İsveç kronu (təxminən 1.2 milyon dollar) məbləğində pul mükafatını paylaşacaqlar.