Avstriya və Çin alimləri ilk dəfə nüvə saatları yaratdı

Avstriya və Çin alimləri dünyada ilk dəfə nüvə saatları icad ediblər ki, bu da fizikanın əsaslarını açmağa kömək edə bilər. Bu cihazlar atom nüvəsindəki proton və neytronların keçidlərini izləyərək zamanı ölçən ən yeni atom saatlarıdır.

Minval.info xəbər verir ki, atom saatları 1949-cu ildən bəri dəqiq zaman ölçüləri üçün istifadə olunur və adından fərqli olaraq nüvə birləşməsi və ya parçalanması istifadə etmirlər. İndiyədək dünyadakı ən yaxşı saatlar atomlardakı elektronların enerji səviyyələri arasında keçidlərinə əsaslanırdı. Lakin bu yeni kəşf göstərdi ki, saatın referansı birbaşa nüvədən də götürülə bilər.

Çinin Tsinghua Universiteti və ölkənin digər institutları ilə Avstriyanın TU Wien tədqiqat qrupları öz nailiyyətlərini “Nature” jurnalında dərc olunan iki ayrı məqalədə təqdim ediblər. Bu saatlar üçün istifadə olunan thorium-229 adlı nadir atom, lazerin ultrabənövşəyi işığı ilə enerji vəziyyətlərini dəyişə bilən yeganə nüvədir.

ƏLAQƏLİ

Bunu da oxu

İsrailin ultimatumuna cavab olaraq London Şərqi Qüdsdə geri çəkildi

08.10.2026 - 17:58

Komanda, thorium-229 ehtiva edən kiçik kalsium florid kristallarına 148.4 nanometr dalğa uzunluğunda ultrabənövşəyi işıq yayan lazer yönəltdi. Əsas nəticə oldu ki, nüvə saatları işləyirdi. Lazer thorium-229 nüvəsinə kilitlənmiş halda qaldı və sınaq müddətində təxminən bir kvadrilyonda bir dəqiqliklə (10⁻¹⁵) sabit zaman saxladı.

Dəqiq zaman ölçümü peyk naviqasiyası və telekommunikasiya kimi gündəlik texnologiyalar üçün həyati əhəmiyyət daşıyır, lakin nüvə saatları bu sistemləri daha dəqiq edə bilər. Onlar həmçinin fundamental fizikada mühüm ola bilər, lakin məqalədə konkret istifadə halları göstərilmir.