O, uzun illər Hollivudda yaşasa da, Amerika vətəndaşlığını qəbul etməyən Çarli Çaplin siyasi baxışlarını hər zaman bəlli edib. Dövlətin ayrı-seçkilik siyasətini, işçilərə qul kimi yanaşılmasını, faşistliyi hər zaman tənqid edən Çaplin Amerikaya qarşı mənfi fikirlərini belə bildirib.

Minval.info xəbər verir ki, İngiltərənin paytaxtı Londonda 16 aprel 1889-cu ildə – Hitlerdən 4 gün öncə dünyaya gələn Çarli Çaplinin anası və atası o, dünyaya gəldiyi il boşanıblar. Teatrda çalışan anası və onun öncəki həyat yoldaşından olan oğlu Sidney ilə birlikdə yaşayan Çarli artıq 5 yaşında teatr səhnələrində uşaq rollarını ifa edib. Anası səsini itirdikdən sonra ciddi psixoloji problemlər yaşayıb ruhi dispanserə yollandığı üçün Çarli atasının yanına köçüb. Ancaq atasının da psixoloji vəziyyəti heç də yerində deyildi. Spirtli içkilərə aludə olan atası 37 yaşında spirtdən zəhərlənərək öldükdən sonra Çarli və ögey qardaşı öz başlarının çarəsinə baxıblar.

Image result for charlie chaplin

 

Normal təhsil ala bilməsə də, artıq 14 yaşında peşəkar səhnə həyatına başlayan Çarli “Sherlock Holmes” əsərində rol alaraq bütün İngiltərəni və Amerikanı gəzib.

1914-cü ildə isə film dünyasına addım atıb. Təkcə bir ildə 35-dən çox filmdə rol alıb. Dar pencəyi, içinə daha bir Çarlinin sığışa biləcəyi enli şalvarı, ayağından hər an çıxa biləcək ayaqqabısı, əsası, ö dövrə görə özünəməxsus bığı və papağı ilə tamamilə fərqli görünən bir obraz – Şerlo obrazı, şübhəsiz ki, Çarli Çaplin deyəndə ilk ağla gələn görüntüdür.

Şarlo olaraq çəkildiyi 60-dan çox filmdə Çaplin özü və cəmiyyətlə zarafatlaşıb. 1940-ci ildə hələ ABŞ və Almaniyanın yaxın olduğu günlərdə Hitlerə bənzədiyi üçün onun yerini alan yəhudi bir bərbəri canlandırdığı “Böyük Diktator” filmində Hitlerin siyasətini çox ciddi tənqid edib, sonda söylədiyi 4 dəqiqəliq monoloqla isə dünya tarixinə düşməyi bacarıb. Filmdəki yeri səhv düşmüş diktatorun dilindən “Bacardığım qədər hər kəsə, istər yəhudi, istər qaradərili, istərsə də ağ olsun bütün insanlara kömək etmək istəyirəm. Bu dünyada hamımıza bəs edəcək qədər yer var və torpaq da hamımızın ehtiyacını qarşılayacaq qədər bərəkətlidir” deyərək, əslində öz insanpərvərliyini çatdırıb.

Uzun illər Hollivudda yaşasa da, Amerika vətəndaşlığını qəbul etməyən Çarli Çaplin siyasi baxışlarını hər zaman bəlli edib. Dövlətin ayrı-seçkilik siyasətini, işçilərə qul kimi yanaşılmasını, faşistliyi hər zaman tənqid edən Çaplin Amerikaya qarşı mənfi fikirlərini belə bildirib: “Danışan zaman məni ancaq ingilis dilini bilənlər anlaya bilər, ancaq səssiz filmlərdə hər kəs başa düşə bilər, axı dünya təkcə Amerikadan ibarət deyil”.

Məşhur aktyor kariyerasındakı uğurları öz şəxsi həyatında davam etdirə bilməyib. 1918-ci ildə ailə həyatı qurduğu aktrisa Mildres Harrislə övladları dünyaya gəldikdən sonra ayrılıblar. Aktyorun həyat yoldaşını yataqda başqa qadınla tutduğu üçün boşandığı iddia edilib. 1924-cü ildə yenidən evlənib və iki uşağı dünyaya gəlib, lakin bu evlilik də sonlanıb. Çaplin axırıncı evliliyini 1943-cü ildə 16 yaşlı Lita Grey ilə edib. Həyat yoldaşının özündən 18 yaş kiçik olması o dövrdə Çaplinə qarşı qaralama kampaniyasının geniş vüsət almasına səbəb olub. Lita Grey Çaplindən uşaq gözlədiyini iddia edərək bu evliliyə nail olmuşdu. Ancaq sonra analizin atalığın müəyyən edilməsi üçün aparılan testlərdə Litanın yalan dediyi üzə çıxıb. Ancaq Çaplini sevməyənlər onun pedofil olduğunu iddiasına davam ediblər. Çaplinin kiçik uşağının 11 yaşı olub, onlardan sonuncusu aktyorun 73 yaşı olanda dünyaya gəlib.

 

1952-ci ildə Avropa səfəri üçün Amerikanı tərk edən Çarli bir müddət geri qayıtması mümkün olmayıb və ancaq 20 il sonra “Fəxri Oskar” mükafatını almaq üçün Amerikaya geri qayıdıb. Bu mükafat Çaplinə özəl ayrılmışdı, əslində aktyor heç vaxt həqiqi Oskar almayıb.

Sol əllə yazan Çaplin fotosu Time jurnalının üz qabığında təsvir olunan ilk aktyordur və 1975-ci ildə cəngavərlik titulu alıb.

Çarli Çaplin çox maraqlı tarixi şəxsiyyətlərlə eyni dövrdə yaşayıb. Eynşteynlə ilk dəfə görüşəndə ona “İnsanlar məni alqışlayır, çünki məni anlayırlar və eyni insanlar sizi də alqışlayır, çünki sizi anlamırlar” deyib. Bu görüşdə dahi Eynşteynin Çarli Çaplinə böyük heyranlığı hiss edilib.

Uinston Çörçil də Çarli Çaplinlə çox yaxın dost idi, hətta Çörçil boş vaxtlarında məşğul olduğu daş düzmək sənətini Çarliyə də öyrədib. Hitlerin məşhur bığlarının da Çarli Çaplində bəyənib götürdüyü düşünülür.

Aktyorla bağlı ən geniş yayılmış rəvayət isə onun “Çarli Çaplinə bənzəyərlər” yarışmasında birinci ola bilməməsidir. Bəzi versiyalara görə yarışmada ikinci, bəzi mənbələrə görə üçüncü, digərlərinə görə isə beşinci olub.

Çarli 25 dekabr 1977-ci ildə 88 yaşında İsveçrədə vəfat edib.

Dəniz Kərimzadə / Minval.info